देशभक्तको नाटक : जब भ्रष्टहरू निर्दोष र नागरिक दोषी ठहरिन्छन्

परिचय

नेपालको राजनीतिक र सामाजिक अवस्था आज अनौठो छ — जहाँ सत्य र असत्य, न्याय र अन्याय, इमानदारी र भ्रष्टाचारको सीमारेखा धुमिल बन्दै गएको छ। नेताहरूले देशभक्तिको मुखौटा लगाएर आफ्नो स्वार्थको रक्षा गर्छन्, र जसले जनताको हितमा काम गर्छ, तिनलाई “दोषी” ठहराइन्छ। इमानदार नागरिक, साहसी युवा, सचेत कलाकार, मेहनती किसान र उद्यमीहरूलाई नै दोषको बोजा दिइन्छ, जबकि भ्रष्ट, स्वार्थी र ढोंगीहरू “देशभक्त”को सम्मानमा घुमिरहेका छन्।

यस लेखमा हामीले उजागर गर्ने छौं — कसरी राजनीतिक दलहरूको सहकार्यले भ्रष्टाचारलाई स्थायित्व दिएको छ, सत्य बोल्नेहरूलाई दबाइएको छ, र इमानदार नेतृत्वलाई झुठो ठहराइएका छ। साथै, हामी देखाउने छौं कि देशलाई पुनर्जीवित गर्ने वास्तविक शक्ति नेतामा होइन, शिक्षित, इमानदार र पारदर्शी नागरिकमा छ। यो लेख चेतना जगाउने, सवाल उठाउने र पाठकलाई विचार गर्न बाध्य पार्ने प्रयास हो — कि अब मौन बस्ने समय सकिएको छ, र परिवर्तनको जिम्मा हाम्रो आफ्नै काँधमा छ।

 
नेपालमा सत्य उल्टिएको युग

नेपालमा आज एउटा नयाँ अध्याय लेखिँदैछ — जहाँ भ्रष्टाचार नै योग्यता, ढोंग नै नीति, र नाटक नै देशभक्ति बनेको छ। जसले जनताको ढुकुटी रित्याए, जनताको पसिना चुस्दै विलासितामा रमाए, तिनै आज देशका “रक्षक” र “देशभक्त”को रूपमा प्रस्तुत भइरहेका छन्। तर, जसले इमानदारीपूर्वक आफ्नो परिवार, पेशा र देशका लागि पसिना बगाइरहेका छन् — तिनैलाई “दोषी”, “अराजक” र “देशद्रोही” ठहराइन्छ।

नेपालमा अहिले सत्य र असत्य, धर्म र अधर्म, र देशभक्ति र ढोंगको सीमारेखा धुमिल हुँदै गएको छ। जो नेताले जनताको नाममा सत्ता जिते, जनताको करमा रमाए, र जनताको भविष्य बेचिदिए — तिनै आज देशका “संरक्षक” र “देशभक्त” बनेर भाषण दिइरहेका छन्। तर, जो नागरिकले देश उकास्न चाहन्छ, जो युवाले आफ्नै भूमिमा अवसर सिर्जना गर्न खोज्दैछ, र जो कलाकारले समाजको यथार्थ बोल्दैछ — तिनैलाई “देशद्रोही”को आरोप लगाइन्छ।

उदाहरणहरू:

• जब युवाहरूले ठेकेदार र मन्त्रीहरूको भ्रष्टाचारविरुद्ध सडकमा आवाज उठाए, उनीहरूलाई “हुलदंगा” भनियो।
• जब केही कलाकारले आफ्ना गीतमार्फत जनताको पीडा चित्रण गरे, तिनीहरूलाई “दलको प्रचारक”को ट्याग लगाइयो। तर ठूला ठेक्का खाएर काम अधुरो छोड्नेहरू अझै ‘माननीय’को सम्मानका साथ सवारीसाधनमा झुलिरहेका छन्।

यो नै सत्य उल्टिएको नेपालको राजनीतिक नाटक हो — जहाँ अपराध पुरस्कार पाउँछ, र इमानदारी अपराध ठहरिन्छ। जहाँ ढोंगले ताली पाउँछ, र सत्यले सजायँ पाउँछ।

 
राजनीतिक दलहरूको भ्रष्ट सहकार्य

नेपाली कांग्रेस, एमाले, माओवादी र तिनका सहायक दलहरू बाहिर त एकअर्कालाई विरोध गर्ने अभिनय गर्छन् — संसदमा बहस गर्छन्, मञ्चमा गाली गर्छन्, र जनताको अगाडि “भिन्न विचार”को प्रदर्शन गर्छन्। तर भित्रभित्रै उनीहरू अद्भुत भ्रष्ट केमिस्ट्रीमा बाँधिएका छन् — जहाँ सत्ता बाँडफाँट, ठेक्का मिलाप, पदको साटासाट, र कमिशनको चक्र नै मुख्य सूत्र बनेको छ।

यो कुनै वैचारिक सहकार्य होइन; यो भ्रष्टताको साझा व्यवसाय हो — जसको उद्देश्य जनताको भलो होइन, आफ्नो सत्ता सुरक्षित राख्नु हो। दलहरूको नारा, झण्डा र घोषणापत्र फरक हुन सक्छन्, तर स्वार्थको गन्तव्य एउटै छ — पैसा, पद र प्रभावको संरक्षण।

उदाहरणहरू:

• विकास योजनामा ‘कमिशन’ बाँड्ने काममा सबै दलका नेताहरूको मौन सहमति हुन्छ।
• ठेक्का वितरणमा दलका भाग बाँडिन्छ — “यो ठेक्का कांग्रेसको, त्यो एमालेको, अर्को माओवादीको।”
• अख्तियारले मुद्दा चलाउँदा पनि, जसको सरकार छ, उसका मान्छे बचाइन्छन्, र विपक्षीको मात्र नाम लिइन्छ।

यसरी, भ्रष्टाचार अब प्रतिस्पर्धा होइन, सहकार्य बनेको छ। यो सहकार्यले देशलाई कमजोर बनाएको छ र जनतालाई निराश बनाइरहेको छ — र दलहरू बीचको यो मौन साझेदारी नै नेपालको विकासको सबैभन्दा ठूलो अवरोध हो।

 
सत्य बोल्नेहरूलाई चुप लगाउने प्रवृत्ति

आजको नेपालमा सत्य बोल्नेहरू नै जोखिममा छन्। जब कुनै युवा भ्रष्टाचारविरुद्ध बोल्छ, सडकमा शान्तिपूर्ण विरोध गर्छ, वा सामाजिक सञ्जालमा असन्तोष प्रकट गर्छ — उसलाई ‘अराजक’, ‘एजेन्डावादी’, ‘देशद्रोही’ वा ‘विदेशी एजेन्ट’को आरोप लगाइन्छ।

कुनै शिक्षकले शिक्षा सुधारको कुरा गर्छ भने ‘राजनीतिमा लागेको’ भनिन्छ। कुनै व्यापारीले पारदर्शिता माग्छ भने उसलाई ‘घमण्डी’ वा ‘भ्रष्ट’ ठहराइन्छ। जब कलाकारले सामाजिक यथार्थ चित्रण गर्छ, उसको कला दलको प्रचार मानिन्छ। तर ठेकेदार, मन्त्री वा दलका कार्यकर्ताहरूले नियम तोड्दा — त्यो ‘राजनीतिक निर्णय’ ठहरिन्छ।

उदाहरणहरू:

• सरकारी भ्रष्टाचार उजागर गर्ने पत्रकारलाई “चरित्र हत्या”को मुद्दा लगाइन्छ।
• सामाजिक अभियन्ताले विरोधमा बोल्दा धम्की र निगरानीमा राखिन्छ।
• युवाहरूले सडकमा न्यायको माग गर्दै आन्दोलन गरे भने “विदेशी एजेन्ट” भनिन्छ।

यो व्यवहारले देशमा भयको संस्कृतिको विकास गरिरहेको छ — जहाँ सत्य बोल्न डर लाग्छ र मौन बस्न सजिलो हुन्छ।

 
अपराधीहरू देशभक्त, इमानदारहरू अपराधी

नेपालको विडम्बना यही हो — संसदमा सुत्नेहरू, फाइलमा कमिशन खोज्नेहरू, र अदालतमा मुद्दा खेपिरहेका व्यक्ति मन्त्री बन्ने गर्छन्। जसले सरकारी ढुकुटी लुट्छ, उसलाई ‘सफल नेता’ भनिन्छ; तर जसले आफ्नो पसिनाले परिवार पाल्छ र ईमानदारीपूर्वक काम गर्छ, उसलाई ‘स्वार्थी नागरिक’ ठहराइन्छ।

उदाहरणहरू:

• ठेक्का भ्रष्टाचारमा संलग्न नेताहरू “विकासको योद्धा” बनेका छन्।
• सरकारी सम्पत्ति दुरुपयोग गर्नेहरू “जनताको सेवक” बनेका छन्।
• इमानदार कर्मचारी जसले गलत आदेश अस्वीकार गर्छ, उसलाई “ट्रान्सफर” गरेर सडाइन्छ।

नैतिकताको मापदण्ड उल्टिएको छ — जसले साँचो सेवा गर्छ, ऊ पछि धकेलिन्छ; जसले नियम तोड्छ, ऊ पुरस्कृत हुन्छ।

 
निर्णय शिक्षा, इमानदारी र पारदर्शिताको आधारमा

नेपालको राजनीति अब सुधार होइन, आत्मशुद्धिको माग गरिरहेको छ। दलका नाममा चल्ने यो व्यवसायी राजनीति देशको आत्मा मारेको छ। जनताको नाममा सत्ताको सौदा गर्ने, देश बेच्ने र इमानदार जनतालाई दोष दिने चलन अब रोकिनैपर्छ।

साँचो सुधार तब मात्रै सम्भव हुन्छ, जब नेताहरूले सत्ताको होइन, सेवा र जिम्मेवारीको मूल्य बुझ्छन्। देशलाई राजनीतिक घोषणापत्र होइन, नैतिक घोषणापत्र चाहिएको छ — जहाँ शिक्षा, इमानदारी र पारदर्शिता नै प्रत्येक निर्णयको आधार होस्।

शिक्षा अब प्रमाणपत्रको विषय होइन, चेतनाको जग बन्नुपर्छ। नागरिक सचेत हुँदा नेताको भाषण होइन, कर्मको मूल्यांकन हुन्छ। इमानदारी बिना नेतृत्व केवल अभिनय हो। सार्वजनिक निकाय, बजेट, नियुक्ति र निर्णय प्रक्रियामा पूर्ण पारदर्शिता हुनुपर्छ।

अब मुक्ति दलहरूले होइन, सजग जनताले ल्याउनेछन्। पार्टीभित्र आन्तरिक मूल्यांकन, पात्रको नैतिक परीक्षण, र नागरिकको साहसी आवाज नै नयाँ नेपालको दिशा हो। मौनता विकल्प होइन — किनकि मौनता नै भ्रष्टताको सबैभन्दा बलियो कवच हो।

उदाहरणहरू:

• पार्टीभित्र आन्तरिक मूल्यांकन हुनुपर्छ — पद बाँडफाँड होइन, पात्रको मूल्यांकन।
• जनप्रतिनिधि छनोटमा शिक्षा, इमानदारी र पारदर्शिता प्राथमिक हुनुपर्छ।

नागरिक समाजले पनि आवाज उठाउन नडराउनुपर्छ — किनभने मौनता नै भ्रष्टताको बलियो कवच हो।
 
अब जनता मौन नबस

नेपालका जनता अब बुझ्न थालेका छन् — को देशको नाटक खेल्दैछ र को साँचो देशको काम गर्दैछ। झोलेहरू र भ्रष्टहरूले जति देशभक्तिको मुखौटा लगून्, इतिहास अन्ततः सत्यकै पक्षमा उभिन्छ।

देशलाई फेरि उठाउने शक्ति नेताहरूमा होइन — सचेत नागरिक, साहसी युवा, इमानदार पेशेवर, कृषक, उद्यमी र कलाकारहरूमा छ। अब मौन बस्ने समय सकिएको छ। अब प्रश्न गर्ने, जवाफ माग्ने, र झूटा देशभक्तहरूको मुखौटा फुकाल्ने समय आएको छ।

निष्कर्ष:
नेपालमा देशभक्त बन्न नाटक गर्न आवश्यक छैन — इमानदार भएर आफ्नो काम गर्नु नै सबैभन्दा ठूलो देशभक्ति हो। देशको पुनर्जागरण नेताको भाषणले होइन, सचेत जनताको जागरणले सम्भव हुन्छ।